მინდა მოგითხროთ ერთი თამაშის შესახებ, რომელიც ჰოკეის ეროვნული ლიგის ისტორიაში შევიდა, როგორც “სასწაული მანჩესტერზე”-Miracle on Manchester. როცა ასახელებენ ყველა დროის საუკეთესო თამაშებს ყინულის ჰოკეის ისტორიაში, იგი ყოველთვის ხვდება პირველ ხუთეულში თუ არა, ათეულში-ულაპარაკოდ. ეს საოცარი მატჩი შედგა 1982 წლის 10 აპრილს ლოს-ანჯელესის გარეუბან ინგლვუდში მდებარე „ფორუმზე“(The Forum), რომელიც იყო მანჩესტერის ბულვარის მიმდებარედ(ამიტომ უწოდეს მას სასწაული მანჩესტერზე). ეს იყო სტენლის თასის პლეი-ოფის სერიის პირველი წრის(მერვედფინალი) მესამე შეხვედრა. ერთმანეთის პირისპირ წარსდგნენ: დასავლეთ ანუ მაშინდელი კლარენს კემპბელის კონფერენციის გუნდები, მასპინძელი „ლოს-ანჯელეს კინგზი“ და „ედმონტონ იოლერზი“. თამაშს დაესწრო 16 005 მაყურებელი.

წინათქმა. იმ დროისთვის ედმონტონის გუნდი, რომელშიც გამოდიოდა „დიადი“ უეინ გრეცკი, აღზევების გზაზე იდგა. გენერალური მენეჯერის და მთავარი მწვრთნელის გლენ სეიზერის მეოხებით „მენავთობეები“ მრისხანე ძალად გადაიქცნენ. თავად განსაჯეთ თუ რა ვარსკვლავები გამოდიოდნენ იმ გუნდში გრეცკის გარდა: მარკ მესიე, იარი კური, პოლ კოფი, გლენ ანდერსონი, კევინ ლოუ, მეკარეები: გრანტ ფიური და ენდი მუგი. 1981/82წწ. რეგულარულ სეზონში „ოილერზმა“ დააგროვა 111 ქულა, რაც მეორე შედეგი იყო ლიგაში და პირველი კონფერენციაში: 48 მოგება, 15 ფრე, 17 მარცხი. გაიტანა სარეკორდო 417 შაიბა. საკუთარ კარში მიიღო 295(+122). ინდივიდუალურ შეჯიბრში გრეცკი გახდა სეზონის საუკეთესო ბომბარდირი „გოლი+პასის“ სისტემით, საუკეთესო მეგოლე და ასისტენტი: 212 ქულა, 90 შაიბა, 120 პასი(!). ყველა ეს მაჩვენებელი სარეკორდო გახლდათ. გლენ ანდერსონმა 105 ქულა(38+67) მოაგროვა(მე-11 ადგილი ლიგაში). სარგებლიანობის კოეფიციენტის(+/-) საუკეთესო მაჩვენებელიც უეინს ჰქონდა +80. რაც შეეხებათ „მეფეებს“, მათ არ გამოუვიდათ კარგი სეზონი. სულ 63 ქულა(24 მოგება, 15 ფრე, 41 მარცხი) მოაგროვეს და ძლივს მოხვდნენ პლეი-ოფში(მერვე ადგილი დაიკავეს კონფერენციაში). ისინი სმაიტის დივიზონში ასპარეზობდნენ „ოილერზთან“ ერთად. მეტოქეებს გაუტანეს 314 გოლი და მიიღეს 369(-55). მათზე მეტი გაშვებული შაიბა ლიგაში მხოლოდ „ტორონტოს“ ჰქონდა. ცუდი შედეგების გამო კალიფორნიელებმა მწვრთნელი შეცვალეს 1982 წლის იანვარში. პარკერ მაკდონალდის მაგივრად დანიშნეს დონ პერი. გადავიდეთ მოთამაშეებზე. იმ სეზონში ვეტერანმა სუპერვარსკვლავმა მარსელ დიონმა 117 ქულას(50+67) მოუყარა თავი და მეშვიდე ბომბარდირობა ირგუნა(სამაგიეროდ უარყოფითი ჰქონდა +/- მაჩვენებელი: -10). მას მხარი აუბა მისი სამეულის-Triple Crown Line წევრმა მარჯვენა ფრთამ დეივ ტეილორმა 106 ქულით(39+67), რომელიც მეათე პოზიციაზე გავიდა. მარცხენა ვინგერმა ჩარლი სიმერმა ტრავმის გამო გამოტოვა 30 თამაში, ამიტომ ნაკლებ პროდუქტიული იყო. გუნდში აქ გახლდნენ ასევე ცნობილი ფორვარდები: ბერნი ნიკოლსი, დაგ სმითი, დერილ ევანსი, მცველი ლარი მერფი. ცუდად გამოიყურებოდნენ გოლკიპერები: ძირითადი მეკარე მარიო ლესარი საშუალოდ 4,36 გოლს უშვებდა, ხოლო მეორე მეკარე დაგ კინსი-4,3-ს. მთელი სეზონის მანძილზე „ედმონტონი“ და „ლოს-ანჯელესი“ რვაჯერ შეხვდნენ ერთმანეთს. ხუთჯერ გამარჯვებული დარჩნენ „მენავთობეები“, ერთხელ-„მეფეები“, ორჯერ მშვიდობიანად დაშორდნენ ერთმანეთს. შაიბების სხვაობა: 51:27 „ოილერზის“ სასარგებლოდ. პლეი-ოფის სერიის პირველ თამაშში, რომელიც მეტად უხვგოლიანი გამოდგა, 10:8 მოიგო „კინგზმა“. მეორეში კი საკმაოდ მძიმე ბრძოლაში, 3:2 იმარჯვა „ედმონტონმა“. მოგებულის ბედი ოვერტაიმმა გადაწყვიტა. ამრიგად მესამე თამაშამდე სერიის ანგარიში საყაიმო იყო. იმ დროს პირველი წრე სამ მოგებამდე გრძელდებოდა.

მატჩი. “კინგზის” შემადგენლობა-მეკარეები: მარიო ლესარი, დაგ კინსი(მხოლოდ 5 წამი დაჰყო ყინულზე); მცველები: ჯერი კორები, ლარი მერფი, მარკ ჰარდი, ჯეი უელსი, დეივ ლუისი(კაპიტანი), რიკ ჩარტროუ; ფორვარდები: მაიკ მერფი, დენ ბონარი, ბერნი ნიკოლსი, ჩარლი სიმერი, დინ ჰოპკინსი, დერილ ევანსი, მარსელ დიონი, ჯონ პოლ კელი, დეივ ტეილორი, ჯიმ ფოქსი, დაგ სმითი, სტივ ბოზეკი. “ოილერზი”-კიპერები: გრანტ ფიური, რონ ლოუ(არ უთამაშია); მცველები: ლი ფოგლინი(კაპიტანი), კევინ ლოუ, პოლ კოფი, რისტო სილტანენი, რენდი გრეგი, ჩარლი ჰადი; თავდამსხმელები: გლენ ანდერსონი, მატი ჰაგმანი, მარკ მესიე, დეივ ჰანტერი, პეტ ჰიუზი, იარი კური, ბრეტ კალიგენი, დეივ ლამლი, ტომ როულსტონი, დეივ სემენკო, გერი ანგერი, უეინ გრეცკი. რეფერი-რონ ფურნიე, ლაინსმენები-გორდონ ბროსეკერი და ჟერარ გოტიე.

პირველი პერიოდი. მასპინძლებმაა 14-ჯერ დაარტყეს კარის მიმართულებით, სტუმრებმა-13-ჯერ. თუმცა გოლები მხოლოდ „ედმონტონმა“ გაიტანა: მესიემ ანდერსონის პასით(10:39) და გრეცკიმ უმცირესობის დროს(19:23). ძალზე ლამაზი გამოვიდა უეინის გოლი, რომელმაც ორი მეტოქე გააბითურა(მესამე უკნიდან ცდილობდა ყვანჭის გამოკვრას) და მოჭრილი დარტყმით შეარხია კარის ბადე. ორივე გუნდი ხუთ-ხუთჯერ დაჯარიმდა ორწუთიანი გაძევებით.

მეორე პერიოდი. სტუმრებმა სამი უპასუხო გოლი გაიტანეს: ფოგლინი(ასისტენტები: გრეცკი, კ.ლოუ)(უმცირესობაში)(0:43), სილტანენი(გრეცკი)(5:15), გრეცკი(ანდერსონი,გრეგი)(მეტობაში)(14:02). ანგარიში კატასტროფული გახდა „ლოს-ანჯელესისთვის“-0:5. არადა დარტყმები 17-12 იყო მათ სასარგებლოდ. „ოილერზმა“ მიიღო 30 საჯარიმო წუთი, მათ შორის დეივ ჰანტერმა 10 წუთი არასპორტული საქციელისთვის(ხმალაობა გამართა ჯოხით), ხოლო „კინგზმა“-16 წუთი.

მესამე პერიოდი. ვერავინ იფიქრებდა, რომ ასეთი ანგარიშის მერე მასპინძლები ფეხზე დადგებოდნენ, მაგრამ მათ საოცრად ითამაშეს და ხუთი უპასუხო გოლი გაუტანეს მეტოქეს: უელსი(დიონი, ლ. მერფი)(2:46), სმითი(ჰარდი, კორები)(მეტ.)(5:58), სიმერი(ჰოპკინსი)(14:38), ჰარდი(ბოზეკი, ლ. მერფი)(15:59), ბოზეკი(ჰარდი, დიონი)(მეტ.)(19:55). მატჩის ძირითადი დროის დასრულებამდე ხუთი წამით ადრე გაათანაბრა ანგარიში „კინგზმა“. ახალბედა ბოზეკმა, რომელიც მთელი სეზონი ჩინებულად გამოიყურებოდა, ფიურის მოგერიებული შაიბა ბრწყინვალე ბექჰენდით გადაგზავნა კარში. 5:5. მართლაც, რომ დაუჯერებელი რამ მოხდა. ასე დასრულდა ძირითადი დრო. შევაჯამოთ ბოლო პერიოდი: დარტყმების რიცხვი: 18-10 მასპინძელთა სასარგებლოდ. ეს მიონაკვეთი გამოირჩა  მოთამაშეთა ზღვარგადასული უხეშობით: „მენავთობეებმა“ მიიღეს 71 საჯარიმო წუთი, „მეფეებმა“-90. ათწუთიანი გაძევებით დაისაჯნენ: ერთის მხრივ ჰანტერი, გრეგი, ჰადი, კური, სილტანენი, ანგერი(10+5)(მან მოქნეული ყვანჭის პირით სახეზე ჭრილობა მიაყენა ლუისს, რომელიც ასევე ჯოხით ცდილობდა მის შეჩერებას); მეორე მხრივ: სიმერი, ევანსი, კორები, მ. მერფი(10+10), ნიკოლსი, ლუისი. სწორედ ანგერის გაძევების გამო ბოლო სამი წუთი „ედმონტონს“ მოუწია უმცირესობაში თამაში, რამაც ცხადია დაღი დაასვა მათ ბრძოლიუნარიანობას.

ოვერტაიმი. იგი სულ 2 წუთსა და 35 წამს გაგრძელდა. თუმცა მანამდე „კინგზი“ სასწაულებრივად გადარჩა. ლესარმა დატოვა თავისი ზონა, გამოეკიდა რა მის მიერ ცუდად მოგერიებულ შაიბას და კარიდან ათიოდე მეტრის სიახლოვეს შეეჯახა ანდერსონს. დისკო უფრო წინ გაგორდა და მესიეს ჩაუვარდა ხელში. გოლი გარდაუვალი ჩანდა, მაგრამ მარკმა ვერ დაარტყა კარგად და შაიბა ცარიელ კარს ააცილა(დარტყმისას აუსხლტა იგი ყვანჭის პირიდან). თუმცა სიმართლე უნდა ითქვას, რომ მასპინძელთა მცველები ცდილობდნენ გადაღობებოდენ მას. ამის შემდეგ ანტიგმირის როლში ისევ მესიე მოგვევლინა. მან თავის კართან წააგო ჩაგდება სმითთან, რომლისგან გამოვარდნილ შაიბასაც ევანსმა მიუსწრო და მძლავრად დაარტყა კარისკენ. ფიურიმ აღმართა  ხელთათმანი მოსაგერიებლად, მაგრამ წამიერად დააგვიანა. შაიბა მარჯვენა მაღალ კუთხეში შევარდა. 6:5 გაიმარჯვა „კინგზმა“. მსგავსი ქამბექი პლეი-ოფების ისტორიაში არც მანამდე, არც მერე არავის გაუკეთებია. ოვერტაიმში დარტყმებიც „ლოს-ანჯელესის“ სასარგებლოდ იყო: 3-1. ჯამში მასპინძლებმა კარისკენ დაარტყეს 52-ჯერ, სტუმრებმა-36-ჯერ. ლესარმა მოიგერია 31 შაიბა, ფიურიმ-46. ყველაზე პროდიუქტიული მოთამაშეები იყვნენ: გრეცკი-4(2+2) და ჰარდი-3(1+2) ქულა. 8-8 ჯერ დაარტყეს კარებში: გრეცკიმ, დიონმა და ნიკოლსმა, 7-ჯერ-ანდერსონმა. ასეთი გახლდათ ამ ისტორიული მატჩის რეზიუმე.

ამის შემდეგ მოვლენები ასე განვითარდა: მეოთხე თამაში მოიგო „ოილერზმა“-3:2, ხოლო მეხუთე და გადამწყვეტი „მეფეებმა“-7:4. ამრიგად ფავორიტები გამოეთიშნენ სტენლის თასისათვის ბრძოლას. მომდევნო წრეში კი კალიფორნიელები უშანსოდ წააგებენ სერიას „ვანკუვერ კენაქზთან“-1:4.

მიუხედავად ამ მწარე მარცხისა „ედმონტონ ოილერზი“ უახლოეს მომავალში გახდება ლიგის დომინანტი გუნდი. 1983 წლის ფინალის დათმობის შემდეგ ხუთჯერ აღმართავს სტენლის თასს: 1984,1985,1987,1988 და 1990 წლებში. მრავალი სპეციალისტის აზრით თუ გამოკითხვების შედეგად(მათ შორის თავად NHL-ის ოფიციალური საიტის) სწორედ ამ კლუბის იმდროინდელი დინასტია ითვლება საუკეთესოდ ისტორიაში.

აკაკი ალთუნაშვილი

ავტორის ყველა სტატია